Kogo jeszcze obchodzi zamek ?

W odpowiedzi na wniosek stowarzyszenia "Monitoring" w sprawie wywłaszczenia właścicieli zamku w Gościszowie Starosta Bolesławiecki Cezary Adam Przybylski wydał postanowienie:

Postanowienie

Na podstawie art. 50 ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) oraz art. 61 a § 1, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ((Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku Pana Arkadiusza Gutki reprezentującego Stowarzyszenie „Monitoring", ul. Zwycięzców 48, 59-600 Lwówek Śląski

postanawiam

odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia zamku we wsi Gościszów, gmina Nowogrodziec, pow. bolesławiecki wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr A/874/403 z dnia 24.11.1956 r.

UZASADNIENIE:

Wnioskiem nr MKOZ/710/12/12 z dnia 6 grudnia 2012 r. Pan Arkadiusz Gutek (!) reprezentujący Stowarzyszenie „Monitoring" zwrócił się o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia ruin zamku w Gościszowie.

Zgodnie z art. 50 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. jw.) „zabytek nieruchomy może być na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków wywłaszczony przez starostę na rzecz Skarbu Państwa lub gminy właściwej ze względu na miejsce położenia tego zabytku, w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami". Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu, w imieniu którego działa Kierownik Delegatury Urzędu Ochrony Zabytków w Jeleniej Górze, nie złożył wniosku dotyczącego wywłaszczenia ruin zamku w Gościszowie.

Art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. jw.) stanowi „ gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania".

Stowarzyszenie "Monitoring" złożyło w Samorządowym Kolegium Odwoławczym odwołanie:

Wnosimy odwołanie od Postanowienia Starosty Bolesławieckiego z dnia 2 kwietnia 2013 r., dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia ruin zamku we wsi Gościszów.

Z uzasadnienia w/w Postanowienia wynika, że Starosta Bolesławiecki - Cezary Przybylski - nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie ważny interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Trwa biurokratyczna walka na papierki z której nie wynika nic dobrego dla zamku. Czy konserwator złoży wniosek o wywłaszczenie ? Dlaczego tego dotychczas nie zrobił ? Czy kogoś jeszcze obchodzi ten zabytek ?

Czy starosta odzyska zamek ?

Poniżej treść postanowienia jakie wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze w odpowiedzi na wniosek stowarzyszenia "Monitoring Zabytków". Czy Starosta Bolesławiecki odzyska zamkowe ruiny i doprowadzi sytuację do normalności ? Będzie to druga próba. Poprzednia zakończyła się klęską z powodu bezczynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - więcej w artykule Jak nie ratowano zamku

POSTANOWIENIE

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze

Na podstawie art. 37 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków", na bezczynność Starosty Bolesławieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków" o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia ruin zamku we' wsi Gościszów, gmina Nowogrodziec, na rzecz Skarbu Państwa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze

Postanawia

stwierdzić, że zażalenie jest uzasadnione;

wyznaczyć Staroście Bolesławieckiemu termin 1 miesiąca na wszczęcie lub na odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków" z dnia 06 grudnia 2012 r. o wszczęcie postępowania w sprawie wywłaszczenia ruin zamku we wsi Gościszów, gmina Nowogrodziec, na rzecz Skarbu Państwa;

zarządzić wyjaśnienie przez Starostę Bolesławieckiego przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie;

stwierdzić, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. Stowarzyszenie „Monitoring Zabytków" zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z zażaleniem na bezczynność Starosty Bolesławieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 21 maja 2012 r. o udzielenie informacji o działaniach, jakie podjęło Starostwo Powiatowe w Bolesławcu w celu ratowania ruin zamku we wsi Gościszów, wpisanego decyzją z dnia 3 czerwca 1957 r. do rejestru zabytków pod numerem 451, zlokalizowanych na działce nr 405/17.

Pismem z dnia 13 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze zwróciło się do Starosty Bolesławieckiego o ustosunkowanie się do zażalenia Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków".

Pismem z dnia 25 lutego 2013 r., które wpłynęło w dniu 28 lutego 2013 r., Starosta Bolesławiecki ustosunkował się do zarzutów Stowarzyszenia. Ze stanowiska Starosty wynika, że zarzut zażalenia jest bezzasadny. Starosta podniósł, że korespondencja w sprawie jest prowadzona od stycznia 2011 r. W tym czasie ustalono, że sprawą zajmuje się Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze, który nie może wykonać czynności w ramach swoich kompetencji z uwagi na to, że zmarł właściciel nieruchomości i nie zostało wszczęte postępowanie sądowe w sprawie ustalenia spadkobierców zmarłego. Starosta Bolesławiecki w swoim piśmie przedstawił też działania podejmowane przez niego, a w tym uczestniczenie w spotkaniu z wnioskodawcą, udzielanie odpowiedzi na stawiane pytania, udostępnianie dokumentów oraz prowadzenie korespondencji z konserwatorem zabytków. Starosta w tym kontekście odniósł się także do wniosku Stowarzyszenia z dnia 06 grudnia 2012 r., które wpłynęło w dniu 18 grudnia 2012 r., o wszczęcie postępowania o wywłaszczenie tej zabytkowej nieruchomości. Starosta powołał się znów na to, że w tym zakresie kompetencje ma konserwator zabytków.

Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze miało na uwadze, co następuje:

Na podstawie art. 35 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika jednak, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym

w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 37 § 2 k.p.a. organ wyższego stopnia uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości; organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

wszczęcia postępowania,

dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W myśl art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia w wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

Stowarzyszenie „Monitoring Zabytków" wnioskiem z dnia 21 maja 2012 r. zwróciło się do Starosty Bolesławieckiego o udzielenie informacji o działaniach, jakie podjęło Starostwo Powiatowe w Bolesławcu w celu ratowania ruin zamku we wsi Gościszów, wpisanego decyzją z dnia 3 czerwca 1957 r. do rejestru zabytków pod numerem 451, zlokalizowanych na działce nr 405/17. Natomiast w piśmie z dnia 06 grudnia 2012 r. Stowarzyszenie wyraźnie sformułowało wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia tego zabytku na rzecz Skarbu Państwa. Starosta załatwiając ten wniosek nie wszczął w tej sprawie postępowania, ani nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Jedynie pismem z dnia 07 stycznia 2013 r. poinformował, że wszelkie działania należą do kompetencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Aby w ogóle Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło zażalenie rozpoznać w oparciu o przepisy art. 35, art. 36 i art. 37 k.p.a., konieczna jest analiza, czy przedmiotowa sprawa jest sprawą administracyjną. Na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) w przypadku wystąpienia zagrożenia dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru, polegającego na możliwości jego zniszczenia lub uszkodzenia, starosta, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, może wydać decyzję o zabezpieczeniu tego zabytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia. Przepisy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 50 ust. 4 pkt 2 tej ustawy jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia, o którym mowa w ust. 3, zabytek nieruchomy może być na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków wywłaszczony przez starostę na rzecz Skarbu Państwa lub gminy właściwej ze względu na miejsce położenia tego zabytku, w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 119 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) w sprawie wywłaszczenia nieruchomości wydaje się decyzję administracyjną. Na podstawie art. 1 pkt 1 k.p.a. sprawą administracyjną jest indywidualna sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji publicznej. Z powyższego wynika zatem, że sprawa wywłaszczenia zabytku nieruchomego jest sprawą administracyjną.

Odnosząc się do sformułowanego w zażaleniu Stowarzyszenia zarzutu bezczynności w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze jest on zasadny. Skoro przepisy prawa przewidują prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia zabytku nieruchomego, to Starosta Bolesławiecki nie mógł zignorować wniosku żalącego się Stowarzyszenia o wszczęcie takiego postępowania. Uprawnienie organizacji społecznej do żądania wszczęcia postępowania w sprawie innej osoby daje przecież wprost przywołany już wyżej przepis art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. Inną natomiast sprawą jest to, czy w tej konkretnej sprawie są podstawy do wszczęcia postępowania z wniosku organizacji społecznej, skoro przepis art. 50 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków przewiduje wywłaszczenie zabytku nieruchomego przez starostę na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W świetle powyższego skoro do tej pory Starosta Bolesławiecki nie odniósł się do wniosku Stowarzyszenia z dnia 06 grudnia 2012 r. (data wpływu: 18 grudnia 2012 r.) o wszczęcie postępowania w sposób, jaki tego wymagają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli poprzez albo wydanie

postanowienia o wszczęciu takiego postępowania, albo o odmowie jego wszczęcia, to pozostaje bezczynny w załatwieniu sprawy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze ta bezczynność nie ma jednak charakteru kwalifikowanego - nie doszło tu do rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie Starosta Bolesławiecki nie zastosował wprost przepisu ustawy, który określa sposób postępowania organu administracyjnego w przypadku otrzymania wniosku organizacji społecznej o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby (art. 31 § 1 i § 2 k.p.a.), to jednak udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 07 stycznia 2013 r., która nawiązuje do korespondencji prowadzonej od stycznia 2011 r. Tym samym w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze należy stwierdzić, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na uwadze to, co przedstawiono powyżej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wyznaczyło Staroście Bolesławieckiemu termin 1 miesiąca na wszczęcie lub na odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków" z dnia 06 grudnia 2012 r. w sprawie wywłaszczenia ruin zamku we wsi Gościszów, wpisanego decyzją z dnia 3 czerwca 1957 r. do rejestru zabytków pod numerem 451, zlokalizowanych na działce nr 405/17, na rzecz Skarbu Państwa. Jednocześnie zarządzono wyjaśnienie przez Starostę Bolesławieckiego przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, przy czym Starosta o wynikach takiego dochodzenia powinien niezwłocznie poinformować Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze.

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze orzekło jak na wstępie.

Na postanowienie nie służy środek zaskarżenia.

"Błyskawiczne" działania urzędów

Stowarzyszenie "Monitoring" w związku z brakiem reakcji Starostwa Powiatowego w Bolesławcu na przesyłane pisma dotyczące zamku w Gościszowie złożyło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze skargę.

Odpowiedź z dnia 13 lutego 2013 roku:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze otrzymało faksem w dniu 11 lutego 2013 r. skargę Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków", na niezałatwienie przez Starostę Bolesławieckiego wniosku z dnia 21 maja 2012 r., znak: MKOZ/586/05/12.

W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, wzywa do:

1) przesłania całości akt sprawy;

2) pisemnego ustosunkowana się do skargi Stowarzyszenia „Monitoring Zabytków"

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze prosi o wykonanie powyższego w terminie 7 dni, licząc od dnia otrzymania tego wezwania.

Starostwo reaguje kierując 21 lutego 2013 roku pismo do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze:

Nawiązując do pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze z dnia 22.06.2012 r. znak JGN.0122.42.2012, uprzejmie proszę o udzielenie informacji dotyczących postępowania w sprawie zamku w Gościszowie, wpisanego do rejestru zabytków decyzja nr A/874/403 z dnia 24.11.1956 r., w szczególności należy uwzględnić opis stanu faktycznego i prawnego oraz Państwa stanowisko w sprawie.

Odpowiedź konserwatora z 28 lutego 2013 roku:

Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, Delegatura w Jeleniej Górze informuje, że znani są od niedawna wszyscy spadkobiercy po byłym właścicielu zamku. Otrzymaliśmy z Sądu w Bolesławcu kserokopię postanowienia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym Stanisławie M. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę zły stan zachowania zabytku zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w celu wydania nakazu konserwatorskiego zobowiązującego właścicieli do podjęcia konkretnych działań mających na celu zabezpieczenie ruin zamku. Jednocześnie wysłano zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu z oględzin.

Niemal rok zajęło ustalenie spadkobierców zmarłego w 2011 roku właściciela. Miejmy nadzieję że wydanie nakazu i co ważniejsze, wyegzekwowanie konkretnych działań, nie zajmie kolejnych kilku lat.